یك متخصص طب سنتی ایرانی، بر ضرورت تطبیق سبك زندگی و تغذیه با تغییرات اقلیمی، تاكید كرد و در خصوص اهمیت مصرف میوههای فصل پاییز نیز نكاتی را متذكر شد.
به گزارش روابط عمومی رادیو سلامت، محمد ستایش، با اشاره به تغییرات اقلیمی در فصل پاییز اظهار داشت: با فرا رسیدن فصل پاییزسال، طول روز كوتاه تر و میزان گرما كمتر می شود و این تغییرات علاوه بر طبیعت، بر بدن انسان نیز تاثیر می گذارد. همان طور كه با تغییر فصل، پوشش خود را متناسب با شرایط آب و هوایی تغییر می دهیم، لازم است در تغذیه و سایر فعالیت های روزمره نیز تناسب با فصل را رعایت كنیم.
وی افزود: از دیدگاه طب ایرانی، پاییز فصلی با مزاج سرد و خشك است و در مناطقی مانند كرمان كه میزان بارندگی كمتر است، خشكی هوا نیز استمرار بیشتری دارد. افرادی كه دارای مزاج سرد و خشك هستند، در صورت بی توجهی به مراقبت های لازم، ممكن است بیشتر در معرض برخی مشكلات و بیماری های گوارشی، مفصلی و حتی افت های روحی و خلقی قرار بگیرند.
این متخصص طب سنتی ایرانی با بیان اینكه انسان امكان ورود به خواب زمستانی ندارد، تصریح كرد: برای ادامه فعالیت های روزمره و سازگاری با شرایط فصل، لازم است تدابیر حفظ سلامت متناسب با تغییرات آب و هوایی مورد توجه قرار گیرد.
مصرف میوه های متناسب با فصل و اقلیم
وی با تاكید بر اهمیت مصرف مواد غذایی متناسب با هر فصل گفت: امروزه به دلیل پیشرفت امكانات نگهداری، حمل و نقل و دسترسی آسان، بسیاری از مواد غذایی و میوه ها در تمام فصول سال در دسترس هستند؛ به عنوان مثال، هندوانه در زمستان و مركبات در تابستان نیز عرضه می شوند، اما توصیه این است كه افراد تا حد امكان از میوه های متناسب با فصل و اقلیم محل زندگی خود استفاده كنند؛ زیرا این مواد غذایی تناسب بیشتری با شرایط مزاجی افراد دارند.
ستایش با اشاره به اینكه میوه ها تنها یك ماده غذایی محسوب نمی شوند، افزود: مصرف میوه نیز بخشی از تدابیر حفظ سلامت است و از آنجا كه افراد از نظر شرایط جسمی و مزاجی با یكدیگر تفاوت دارند، نمی توان یك میوه را برای همه افراد، در هر شرایطی و به هر میزان مناسب دانست.
وی خاطرنشان كرد: وجود بیماری های زمینه ای مانند دیابت، محدودیت های جدی تری در مصرف برخی میوه ها، به ویژه میوه های آبدار، شیرین و خشك، ایجاد می كند و لازم است این افراد در انتخاب و میزان مصرف میوه ها دقت بیشتری داشته باشند.
انار؛ میوه ای با خواص متنوع و مزاج های متفاوت
ستایش با اشاره به خواص انار به عنوان یكی از میوه های شاخص فصل پاییز بیان كرد: از دیدگاه طب ایرانی، انار می تواند به تقویت معده و كبد كمك كند، یك خون ساز خوب محسوب می شود، در رفع یبوست موثر است و برای پوست نیز مفید است. همچنین این میوه حاوی آنتی اكسیدان ها و پلی فنول هاست كه از خواص پیشگیرانه برخوردارند.
وی با تاكید بر تفاوت مزاجی انواع انار افزود: انار ترش، ملس و شیرین از نظر مزاج و موارد مصرف با یكدیگر تفاوت دارند. افرادی كه معده یا مزاج سرد و خشك دارند، نباید از انار ترش استفاده كنند. همچنین افراد مبتلا به دیابت باید در مصرف انار شیرین به دلیل قند بالاتر آن احتیاط كنند.
این متخصص طب سنتی ایرانی توصیه كرد: انار بهتر است یك تا دو ساعت پس از غذا و به صورت كامل، همراه با دانه های آن مصرف شود تا فیبر و خواص كامل این میوه به بدن برسد.
وی درباره مصرف پره ها و لایه های سفید داخل انار نیز گفت: پره های نازك روی دانه های انار از مصلحات این میوه محسوب می شوند. افرادی كه رفلاكس یا ضعف در هضم دارند، می توانند این پره های نازك و كمی ترش مزه را همراه انار مصرف كنند؛ زیرا از دیدگاه طب ایرانی به تقویت بافت معده كمك می كنند. به طور كلی، مصرف روزانه یك عدد انار در فصل پاییز برای افراد سالم منعی ندارد.
مصرف افراطی میوه های شیرین و احتمال تشدید اختلالات متابولیك
ستایش درباره تاثیر مصرف میوه های شیرین مانند پرتقال شیرین و انار شیرین بر فشار خون بالا اظهار كرد: اختلالات متابولیك مانند كبد چرب، بیماری های قلبی و عروقی، فشار خون و چربی خون معمولا با پدیده ای به نام مقاومت به انسولین ارتباط دارند كه مصرف مكرر و مستمر قندها می تواند در ایجاد آن نقش داشته باشد.
وی افزود: قند موجود در میوه از انواع قندهای سریع و در دسترس بدن است؛ بنابراین مصرف افراطی میوه های شیرین می تواند موجب افزایش قند خون شود و به دنبال آن، در افراد مستعد، فشار خون را نیز تشدید كند.
خرمالو باید كاملا رسیده مصرف شود
ستایش با اشاره به تفاوت مزاجی میوه ها گفت: همه میوه ها و سبزی ها از نظر طب ایرانی دارای طبع متفاوتی هستند. برای نمونه، انار ترش دارای مزاج سرد و خشك است و مصرف آن برای افراد سوداوی و سردمزاج باید با محدودیت همراه باشد، در حالی كه انار شیرین به سمت گرمی و اعتدال تمایل دارد.
وی درباره مصرف خرمالو در فصل پاییز بیان كرد: خرمالو حتما باید كاملا رسیده مصرف شود؛ زیرا خرمالوی نارس و گس به دلیل داشتن مقدار بالای تانن، خاصیت قابض دارد و می تواند موجب یبوست شود. همچنین افراد مبتلا به دیابت به دلیل شیرینی زیاد این میوه باید در مصرف آن محدودیت داشته باشند. با این حال، خرمالوی كاملا رسیده برای افراد سالم میوه ای خوش طعم است و به تقویت معده كمك می كند.
ستایش با اشاره به خواص مركبات گفت: مركبات از منابع غنی ویتامین C هستند و این ویتامین در پیشگیری از سرماخوردگی نقش دارد. با این حال، مصرف بیش از حد لیموترش یا لیموشیرین ممكن است برای افرادی كه دچار رفلاكس معده و برگشت اسید هستند، مناسب نباشد.
وی توصیه كرد: میوه بهتر است با معده خالی مصرف نشود و افراد آن را یك تا دو ساعت پس از صرف غذا میل كنند.
شلغم؛ خوراكی پاییزی برای كمك به سلامت دستگاه تنفسی
این متخصص طب سنتی ایرانی با اشاره به جایگاه شلغم در تغذیه فصل سرد اظهار كرد: یكی از استادان طب سنتی توصیه می كرد تا زمانی كه شلغم در بازار وجود دارد، افراد دست كم شب ها یك عدد شلغم مصرف كنند.
وی افزود: از دیدگاه طب ایرانی، شلغم دارای طبع گرم و تر است و برای سرماخوردگی مفید دانسته می شود. این خوراكی به نرم شدن مجاری تنفسی و سینه كمك می كند، در دفع فضولات دستگاه گوارش موثر است و می تواند تاب آوری بدن در برابر بیماری های پاییزی را افزایش دهد.
ستایش بهترین روش پخت شلغم را بخارپز كردن دانست و گفت: همچنین تركیب آب شلغم با مقدار مساوی شكر و تهیه شربت شلغم به جز برای بیماران دیابتی یا در معرض دیابت، از روش های مورد توصیه در طب ایرانی برای كمك به كاهش علائم سرماخوردگی است.
«به» پخته و «به دانه»؛ توصیه هایی برای گلو و سرفه های خشك
ستایش با اشاره به خواص میوه «به» گفت: این میوه حاوی پكتین، فیبر و تركیبات فنولی فراوان است. به دلیل بافت متراكم، مصرف خام آن توصیه نمی شود، اما استفاده از آن به صورت پخته، در خورش، مربا یا دمنوش بسیار مناسب است. بوییدن این میوه نیز برای تقویت قلب و مغز مفید دانسته می شود.
این متخصص طب سنتی ایرانی در پایان درباره نحوه استفاده از «به دانه» نیز خاطرنشان كرد: دانه به یا به دانه را نباید جوید یا خورد، اما می توان آن را در آب جوش قرار داد و از موسیلاژ یا لعاب حاصل از آن استفاده كرد. این لعاب یك رطوبت بخش مناسب برای گلو و سرفه های خشك پاییزی محسوب می شود.