سرطان پروستات در مراحل اولیه اغلب بیعلامت است، اما تشخیص به موقع، شانس درمان موفق این نوع از سرطان مردان را افزایش میدهد.
به گزارش روابط عمومی رادیو سلامت، سیدامیر آل داوود، متخصص رادیوانكولوژی با تأكید بر اهمیت آگاهی مردان از سرطان پروستات، گفت: این بیماری در مراحل ابتدایی اغلب بدون علامت مشخص بروز میكند، اما شناسایی زودهنگام آن میتواند شانس درمان موفق و حفظ كیفیت زندگی بیماران را به میزان قابلتوجهی افزایش دهد.
وی با اشاره به ویژگیهای بالینی سرطان پروستات، اظهار كرد: سرطان پروستات از شایعترین بدخیمیها در مردان است و در مراحل اولیه معمولاً علامت واضح یا درد مشخصی ایجاد نمیكند. ازاینرو، نبود درد و نشانههای محسوس نباید بهمنزله سلامت كامل تلقی شود و مراجعه بهموقع برای ارزیابیهای پزشكی اهمیت زیادی دارد.
آل داوود افزود: شناسایی بیماری پیش از گسترش آن به خارج از بافت پروستات، نقش مهمی در افزایش احتمال درمان موفق و بهبودی بیمار دارد و میتواند چشمانداز درمان و كیفیت زندگی او را بهبود بخشد.
وی در پاسخ به این پرسش آیا سرطان پروستات در سنین پایین نیز بروز میكند، گفت: شیوع سرطان پروستات عمدتاً از دهه ششم و هفتم زندگی به بعد افزایش مییابد، اما بروز این بیماری در سنین پایینتر و حتی زیر 50 سال نیز امكانپذیر است.
آلداوود خاطرنشان كرد: در برخی موارد ابتلا در سنین پایینتر، زمینههای ژنتیكی و ارثی، از جمله جهشهای ژنی یا سابقه ابتلا در بستگان درجهیك مانند پدر و برادر، نقش پررنگتری دارند و ممكن است بیماری با سرعت رشد بیشتری همراه باشد.
وی ادامه داد: افرادی كه در بستگان درجهیك خود سابقه سرطان پروستات یا سرطان پستان دارند، لازم است درباره زمان آغاز و فواصل بررسیهای دورهای با پزشك مشورت كنند؛ در این گروه، ارزیابیها ممكن است از سنین 40 تا 45 سالگی ضرورت پیدا كند.
علائم هشداردهنده سرطان پروستات را بشناسید
این متخصص رادیوانكولوژی، با اشاره به نشانههای احتمالی این بیماری گفت: با پیشرفت سرطان یا بزرگ شدن توده، ممكن است علائمی در دستگاه ادراری یا سایر بخشهای بدن بروز كند كه نباید نادیده گرفته شوند.
وی، تكرر ادرار به ویژه در طول شب، كاهش فشار و قدرت جریان ادرار، احساس تخلیه ناقص مثانه، سوزش یا درد هنگام دفع ادرار، مشاهده خون در ادرار یا مایع منی و دردهای پایدار در نواحی كمر، لگن و بالای رانها را از جمله علائم نیازمند بررسی پزشكی برشمرد.
آلداوود تأكید كرد: بروز این نشانهها لزوماً به معنای ابتلا به سرطان پروستات نیست، اما بررسی علت آنها توسط پزشك ضروری است و نباید به دلیل خفیف بودن یا نسبت دادن علائم به افزایش سن، مراجعه را به تأخیر انداخت.
درمان سرطان پروستات با توجه به مرحله بیماری انتخاب میشود
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی مشهد درباره روشهای درمانی این بیماری اظهار كرد: انتخاب روش درمان به مرحله سرطان، ویژگیهای تومور و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد. در مراحل اولیه، جراحی رادیكال پروستاتكتومی یا روشهای نوین پرتودرمانی میتوانند نتایج درمانی مطلوبی داشته باشند و در صورت نیاز نیز درمانهای دارویی و هورمونی مورد استفاده قرار میگیرند.
وی با تأكید بر اهمیت مراقبتهای پس از درمان افزود: پیگیری منظم وضعیت بیمار، انجام آزمایشهای دورهای PSA، تمرینات تقویت عضلات كف لگن در صورت توصیه پزشك و توجه به سلامت روان، از بخشهای مهم مراقبت و پایش پس از درمان به شمار میروند.
غربالگری و اصلاح سبك زندگی؛ دو گام مهم در مراقبت از سلامت پروستات
آلداوود با تأكید بر ضرورت نهادینهسازی فرهنگ خودمراقبتی در میان مردان گفت: مردان بدون علامت از سن 50 سالگی باید درباره انجام ارزیابیهای دورهای پروستات، شامل آزمایش PSA خون و معاینه بالینی، با پزشك مشورت كنند. در افراد دارای سابقه خانوادگی ابتلا، بررسیها ممكن است از سنین 40 تا45 سالگی آغاز شود.
وی با اشاره به نقش تغذیه سالم در حفظ سلامت عمومی و پروستات افزود: مصرف متعادل سبزیجات تازه، گوجهفرنگی پخته كه حاوی لیكوپن است، سبزیجات خانواده كلم، دانهها و مغزها و در مقابل، محدود كردن مصرف گوشت قرمز، چربیهای اشباع، قندهای ساده و غذاهای فرآوریشده، از توصیههای تغذیهای در این زمینه است.
این متخصص رادیوانكولوژی، اضافهوزن و چاقی، بهویژه چاقی شكمی، را از عوامل نامطلوب برای سلامت متابولیك و هورمونی بدن دانست و بر اهمیت فعالیت بدنی منظم تأكید كرد. به گفته وی، دستكم 150 دقیقه فعالیت ورزشی با شدت متوسط در هفته، در كنار حفظ وزن مناسب، میتواند به ارتقای سلامت و كاهش خطر ابتلا به برخی بیماریهای مزمن كمك كند.
وی همچنین با اشاره به پیامدهای مصرف دخانیات اظهار كرد: استعمال سیگار و قلیان علاوه بر افزایش خطر ابتلا به انواع سرطانها، با برخی انواع پرخطرتر سرطان پروستات نیز ارتباط دارد؛ بنابراین پرهیز از مصرف دخانیات از اصول مهم خودمراقبتی در مردان است.
این متخصص رادیوانكولوژی در پایان تأكید كرد: مردان نباید تغییرات در الگوی دفع ادرار یا مشكلات به ظاهر جزئی را صرفاً به افزایش سن نسبت دهند. توجه به تغییرات بدن، آگاهی از عوامل خطر و مشورت بهموقع با پزشك، نقش مهمی در تشخیص زودهنگام بیماری و بهرهمندی از درمان مؤثر دارد.