نوشیدنی مورد علاقه روزانه شما ممكن است كاری بیش از رفع تشنگی انجام دهد، میتواند به روشهایی كه انتظار ندارید بر سلامت مغز شما تأثیر بگذارد.
به گزارش روابط عمومی رادیو سلامت به نقل از ایتینگ ول، نوشیدنیهای شیرینشده با شكر، از جمله نوشابه، چای شیرین، آبمیوههای شیرینشده و نوشیدنیهای انرژیزا، ممكن است در صورت مصرف مداوم، در ایجاد بیماریهای مرتبط با خطر بالاتر زوال عقل نقش داشته باشند.
«مگی مون»، متخصص تغذیه سلامت مغز، میگوید: «نوشیدنیهای شیرین ممكن است به خودی خود باعث زوال عقل نشوند، اما اگر در درازمدت بیش از حد مصرف شوند، میتوانند عوامل خطر شناختهشده زوال عقل مانند فشار خون بالا، دیابت و بیماری قلبی را بدتر كنند.»
نوشیدن مداوم نوشیدنیهای شیرین با ایجاد نوسانات قند خون ممكن است به مرور زمان بر سلامت مغز تأثیر بگذارد. «دیانا دیبلی»، متخصص تغذیه، پزشك و عضو كالج سلطنتی لندن میگوید: «این نوشیدنیها قند مایع هستند و هیچ پروتئین، فیبر یا چربی برای كاهش سرعت جذب ندارند، بنابراین قند خون میتواند به سرعت افزایش یابد.»
البته یك وعده نوشیدنی شیرینشده با شكر، معمولا ضرری ندارد، اما دیبلی هشدار میدهد كه هر چه بیشتر بنوشید، اثرات آن میتواند بیشتر شود.
وقتی افزایش ناگهانی قندخون به طور مكرر رخ میدهد، همانطور كه با مصرف مكرر نوشیدنیهای شیرین ممكن است رخ دهد، در حقیقت به مقاومت به انسولین كمك می كند.
دیبلی میگوید: «مقاومت به انسولین زمانی است كه سلولهای شما دیگر به خوبی به انسولین، هورمونی كه قند را از خون شما خارج میكند، پاسخ نمیدهند و با گذشت زمان میتواند به دیابت نوع 2 منجر شود.»
اما این موضوع چگونه با سلامت مغز مرتبط است؟ دیبلی توضیح میدهد: «مغز برای انرژی و حافظه به سیگنالدهی انسولین متكی است. اختلال در این فرآیندها ممكن است بر عملكرد مغز تأثیر بگذارد، در حالی كه عوارض مرتبط با دیابت ممكن است بیشتر به خطرات زوال عقل منجر شود.»
او همچنین به مطالعهای گسترده در سال 2023 اشاره میكند كه نشان میدهد مصرف بیش از دو نوشیدنی شیرینشده با شكر در روز- در مقایسه با عدم مصرف آنها- با خطر بالاتر ابتلا به زوال عقل مرتبط است.
از سوی دیگر، مغز برای عملكرد صحیح به تأمین مداوم اكسیژن و مواد مغذی نیاز دارد و رگهای خونی سالم این امر را ممكن میسازند. اما مصرف مكرر نوشیدنیهای شیرینشده با شكر میتواند به بروز شرایطی دامن بزند كه به این رگهای حیاتی آسیب میرسانند و در نتیجه، بر سلامت مغز تأثیر میگذارند.
دیبلی میگوید: «مصرف زیاد نوشیدنیهای شیرین در طول زمان با افزایش وزن و چاقی و همچنین فشار خون بالا مرتبط است. این شرایط میتوانند باعث باریك و سفت شدن رگهای خونی، از جمله رگهایی كه خونرسانی به مغز را بر عهده دارند، شوند. در نتیجه، آسیب به رگهای خونی مغز میتواند گردش خون را مختل كرده و به افت عملكرد شناختی منجر شود.»
دیبلی خاطرنشان میكند كه چاقی و فشار خون بالا هر دو به عنوان عوامل خطر زوال عقل شناخته میشوند.
اگرچه مطالعات ارتباطی میان نوشیدنیهای شیرینشده با شكر و خطر زوال عقل نشان دادهاند، اما برای تأیید اینكه آیا این نوشیدنیها مستقیماً در بروز این بیماری نقش دارند یا خیر، به تحقیقات بیشتری نیاز است. با این حال، محدود كردن مصرف نوشیدنیهای شیرین میتواند به حفظ سلامت عروق و عملكرد مغز كمك كند.
همچنین تحقیقات نشان میدهد افرادی كه مقادیر زیادی قند افزوده (از جمله از طریق نوشیدنیهای شیرین) مصرف میكنند، معمولاً كیفیت رژیم غذایی پایینتری دارند و كمتر از غذاهای سرشار از مواد مغذی استفاده میكنند. این امر میتواند باعث حذف یا كاهش مصرف غذاهای محافظ مغز شود؛ غذاهایی كه سرشار از آنتیاكسیدانها، پلیفنولها و اسیدهای چرب امگا-3 هستند، مانند انواع توتها، سبزیجات برگسبز، مغزها و ماهی.
البته، لذت بردن گاهبهگاه از یك نوشیدنی شیرین به این معنا نیست كه شما از دریافت این مواد مغذی محروم میشوید. نگرانی اصلی زمانی است كه این نوشیدنیها بهطور مرتب جایگزین گزینههایی با ارزش غذایی بالاتر میشوند.