برای بسیاری پیش آمده كه وقتی روبهروی آینه ایستادهاند، آرزو كردهاند كه ایكاش راهی بود راحتتر به تناسب اندام دست مییافتند؛ یعنی بدون آنكه ناچار به پیروی از رژیمهای سخت شوند یا لذت خوردن را برای همیشه كنار بگذارند. دقیقا همین احساس نیاز به یك میانبُر جادویی است كه كمربندهای لاغری را به یكی از پرطرفدارترین محصولات این روزها تبدیل كرده است؛ از شبكههای اجتماعی گرفته تا فروشگاههای آنلاین!
به گزارش روابط عمومی رادیو سلامت، همهجا مملو از ویدئوهایی است كه ادعا میكنند با بستن یك كمربند میتوان از شر چربیها رها شد اما سؤال اصلی این است كه آیا این كمربندها، واقعا دوست خوب ما در مسیر تناسب اندام هستند یا صرفا ترفندی بر تعریق موقت با بستهبندیهای فریبنده؟ آیا این محصولات، همانطور كه در تبلیغات پر زرق و برق نمایش داده میشوند، كلید گنجینهای به نام «شكم تخت» هستند؟ در این گزارش، ما این ادعاها را دقیقا زیر ذرهبین كارشناسان قرار میدهیم تا پرده از حقیقتی برداریم كه پشت این تبلیغات پنهان است.
سراب كاهش وزن
با افزایش دغدغههای مربوط به تناسب اندام و زیبایی سودجویان نیز دست به كار شدهاند و تبلیغات گستردهای برای ابزارهای سریعالوصول لاغری ترتیب دادهاند از جمله كمربندهای لاغری كه وعده كاهش وزن موضعی میدهند.
دكتر داریوش الیاسپور، متخصص طب فیزیكی و توانبخشی در اینباره به جامجم میگوید: «اگر بخواهم پاسخی ساده و مختصر بدهیم، باید بگوییم كه لزومی به استفاده از كمربندهای لاغری نیست. این كمربندها چند مدل هستند كه ممكن است با روشهای مختلف، تا حدی در انقباض و فعالیت عضلانی كه انرژی میسوزاند، نقش داشته باشند؛ همان كاری كه افراد به طور ارادی نیز میتوانند انجام دهند.»
كمربندهای لاغری براساس تكنولوژیهای متفاوتی ساخته میشوند؛ از تحریك الكتریكی گرفته تاایجادگرما.دكتر الیاسپور به تفكیك این روشها و مقایسه آنها با فعالیت بدنی طبیعی میپردازد و میافزاید: «در مجموع این وسایل تأثیر چشمگیری در كاهش وزن ندارند. گرمایی كه توسط كمربندها ایجاد میشود، عملا نقشی در لاغری ندارد و یك گرمای موضعی محسوب میشود اما اثرات آن را میتوان در كاهش درد مشاهده كرد اما اینكه باعث لاغری چشمگیر موضعی یا عمومی شود، قطعا با افزایش جریان خون و گرما، امكانپذیر نیست.» آنطور كه او توضیح میدهد؛ لاغری مكانیسمی عمومی است كه در كل بدن رخ میدهد؛ هر ورزشی نقشی در چربیسوزی كلی دارد و رژیمهای خاص تغذیهای نیز میتوانند این فرآیند را فعال كنند. درواقع این فرآیندها، پدیدهای عمومی در فیزیولوژی بدن هستند و به یك نقطه خاص محدود نمیشوند.
خطر كمآبی
باتوجه به اینكه گرما و فشار یكی از عملكردهای این كمربندهاست، بررسی عوارض جانبی احتمالی، بهویژه برای افرادی كه بیش از حد یا در محیطهای نامناسب از آنها استفاده میكنند، اهمیت ویژهای دارد. دكتر الیاسپوردر اینباره میگوید: «كلا استفاده از این كمربندها عوارض جدی ندارد اما برخی از آنها گرما ایجاد میكنند و اگر كسی آب كافی ننوشد و محیط گرم و فصل گرما هم باشد، گرمازدگی و كمآبی عوارض ناشی از آن است. حتی ورزش كردن در محیط گرم و عدم استفاده از مایعات كافی هم جزو روشهای گرمایی است كه میتواند موجب كمآبی بدن شود، ولی در مجموع عارضه جدی برای ستون فقرات و عضلات شكمی مطرح نمیكنیم.»
دكتر الیاسپور در ادامه تاكید میكند: «البته فشار مكانیكی دائمی و شدید بر شكم، میتواند بر عملكرد طبیعی دستگاه گوارش تأثیر بگذارد؛ ریفلاكس اسید معده، فشار از پایین به بالا میتواند باعث شود محتویات معده به مری بازگردد یا كاهش خونرسانی موضعی و اختلالات حركات روده در برخی موارد میتواند بر حركت پریستالتیك روده تأثیر بگذارد و منجر به یبوست شود. بسیاری از كاربران كمربندهای لاغری را به مدت طولانی و با شدت بالا میبندند كه این امر میتواند خطرات جدی بهداشتی هم به همراه داشته باشد.»
كارشناسان معتقدند كمربندهای لاغری، گرچه ممكن است در حین ورزش فشار موضعی ایجاد كنند اما ابزار چربیسوزی نیستند و نباید جایگزین اصول پایدار كاهش وزن شوند. باید توجه داشت كه ورزش و رژیم غذایی در چربیسوزی و كاهش وزن نقش دارد. بنابراین براساس تحلیلهای علمی در زمینههای تغذیه، فیزیولوژی و فیزیوتراپی، كمربندهای لاغری در دسته ابزارهای فانتزی قرار میگیرند كه فاقد اثربخشی علمی برای چربیسوزی واقعی هستند.
خطاهای محاسباتی
دكتر مریم ابوالحسنی، متخصص پزشكی ورزشی در گفتگو با رادیو سلامت نیز با رد تبلیغات مربوط به كمربندها و ابزارهای تعریقزا برای لاغری و با تأكید بر بیاساس بودن تأثیر كمربندهای لاغری، میگوید: «كاهش وزن ناشی از این وسایل واقعی نیست و صرفا آب میانبافتی بدن دفع میشود؛ روندی كه میتواند حتی به بدن آسیب برساند.» یكی از رایجترین خطاهای محاسباتی كه كاربران كمربندهای لاغری مرتكب میشوند و عواقب آن برای سلامت عمومی جبرانناپذیر است، تصور چربیسوزی است.
این متخصص پزشكی ورزشی یادآوری میكند: «بعضی افراد تصور میكنند چون وزنشان پایین آمده، چربیسوزی اتفاق افتاده، در حالی كه میزان آب بدن كاهش پیدا كرده و چربیهای بدن تغییری نكرده. در چنین شرایطی شخص ممكن است دچار كمآبی و آسیبهای ناشی از آن شود. كمآبی میتواند روی عملكرد قلب، تمركز ذهنی و... تاثیر بگذارد.»
ابوالحسنی درباره این موضوع كه بسیاری از افراد عادی سعی میكنند راهكارهای ورزشكاران حرفهای، بهخصوص در رشتههایی مانند كشتی، برای رسیدن به وزن ایدهآل مسابقه را تقلید كنند (آنها از تكنیكهای كاهش آب شدید استفاده میكنند) توضیح میدهد: «برخی افراد به اشتباه روشهای كاهش وزن ورزشكاران حرفهای مثل كشتیگیرها را الگوی خود قرار میدهند، در حالی كه آن شرایط بسیار موقت و كنترلشده است.گاهی برای رسیدن به وزن مسابقه،ورزشكار طی چند ساعت میزان خاصی آب ازدست میدهدكه حتی درهمان سطح حرفهای هم درصورت تكرارزیاد،میتواند خطرناك باشد.» به گفته او برای افراد عادی چنین روشهایی نهفقط مفید نیست بلكه میتواند باعث فشار به كلیه و سیستم گردش خون شود.
