به مناسبت بیستوسومین سالگرد شبكه رادیویی سلامت، شهرام زینالعابدینی، مدیر گروه سلامت اجتماعی این شبكه در گفتوگویی جامع و تحلیلی به تشریح ابعاد نوین سلامت اجتماعی و تأثیرات آن بر جامعه پرداخته است. این گفتوگو نشاندهنده تحولات اخیر در این حوزه و اهمیت رسانهها در ارتقای سلامت اجتماعی و حس مسئولیتپذیری در شهروندان است.
به گزارش روابط عمومی رادیو سلامت، شهرام زینالعابدینی بر لزوم بازنگری در مفاهیم بنیادینی چون سرمایه اجتماعی، شمولیت، امنیت پایدار و هویت جمعی تأكید كرد و گفت: در دنیای امروز، با تغییرات سریع اجتماعی و اقتصادی، نیاز داریم تا مفاهیم قدیمی را بهروز كنیم و متناسب با شرایط فعلی جامعه، آنها را بازتعریف كنیم. این تأكید، ضرورت این تحول را به وضوح نمایان میسازد.
وی سرمایه اجتماعی و اعتماد را یكی از مؤلفههای كلیدی در حال تغییر توصیف كرد. به باور او، فرسایش اعتماد میان نهادها و افراد در جامعه بهویژه در سالهای اخیر بهدلیل ناپایداریهای اجتماعی و اقتصادی، احساس ناامنی و تردید را در میان مردم افزایش داده است. اگر ما نتوانیم شبكههای اجتماعی و هنجارهای همكاری را تقویت كنیم، به سرعت به یك جامعهای دچار بحران هویت و بیاعتمادی تبدیل خواهیم شد.
زینالعابدینی همچنین به مفهوم شمولیت و عدالت شهری اشاره كرد و گفت: نابرابریها در دسترسی به خدمات و امكانات باید به شكلی جدی بررسی و حل شوند. بهویژه برای گروههای آسیبپذیر، باید فضاهای عمومی فراگیر و دسترسی عادلانه به فرصتها فراهم آورد. این موضوع خصوصاً در دوران پاندمی كرونا نمود بیشتری پیدا كرد، زمانی كه نابرابریهای اجتماعی به خوبی نمایان شد.
در بخشی دیگر از مصاحبه، به امنیت اجتماعی پایدار پرداخته شد. زینالعابدینی اذعان داشت: در مواجهه با آسیبهای نوظهور، نیاز به امنیتی جمعی و پایدار احساس میشود. امنیتمان باید از طریق تقویت تابآوری و كاهش احساس ترس و ناامنی در میان مردم تحقق یابد. این كار تنها از طریق همیاری و همكاری میان نهادها، دولت و خود مردم ممكن میشود.
یكی از موضوعات قابل توجه در این گفتوگو، مسئله هویت و تعلق جمعی بود. زینالعابدینی با اشاره به گسست خاطرات جمعی و چالشهای موجود در فضاهای شهری، بر اهمیت بازسازی هویت و تعلق مكان تأكید كرد.
مدیر گروه سلامت اجتماعی معتقد است: باید حس مكان و تعلق به محیط زیست خود را دوباره بازیابیم. این حس، زیربنای زندگی اجتماعی و سلامت روانی مردم است. فضای شهری باید به گونهای طراحی شود كه فضایی برای تعاملات اجتماعی و مشتركسازی خاطرات جمعی فراهم كند.
زینالعابدینی رادیو را رسانهای مؤثر در تقویت حس تعلق اجتماعی و مسئولیتپذیری دانست و رویكردهای كلیدی در این زمینه را تشریح كرد. او به اهمیت محتوا و برنامهسازی اشاره كرد و گفت: برنامههایی مانند «افق روشن» و «گل یا پوچ» نمونههایی از تلاش ما برای ارائه دستور كار اجتماعی هستند كه به آموزش و ارتقای آگاهی شهروندان كمك میكنند. استفاده از قالبهای گفتگو محور و تعامل با مخاطبان از طریق ایجاد پویشهای اجتماعی، از كارهایی است كه زینالعابدینی بر اهمیت آن تأكید دارد.
مدیر گروه سلامت اجتماعی رادیو سلامت در ادامه افزود: فراهم كردن بسترهای تعاملی مانند تماس، پیامك و شبكههای اجتماعی به ما این امكان را میدهد كه صدای كسانی كه صدای آنها كمتر شنیده میشود را به جامعه برسانیم. برنامههایی نظیر «نفس دوم» و همكاری با دانشگاهها به عنوان كانالی برای جلب مشاركت عمومی و افزایش آگاهی اجتماعی مورد تأكید قرار گرفت.
زینالعابدینی همچنین بر ضرورت تعامل با سازمانهای غیردولتی (NGOها) اشاره كرد و گفت: چالشهای اساسی سلامت مانند آسیبهای اجتماعی، بدون مشاركت مردم و نهادهای مدنی قابل حل نیست.
به باور او، همكاری ساختاریافته بنا میان نهادهای مدنی و حاكمیتی برای پیشبرد اهداف سلامت جامعه حائز اهمیت است. او به برنامههایی نظیر «روی خط خبر» و «مخاطب خاص» اشاره كرد كه به عنوان از نمونههای تعامل مؤثر رادیو با این نهادها به شمار میروند.
زینالعابدینی مأموریت اصلی گروه اجتماعی رادیو سلامت را «تقویت كیفیت و تابآوری روابط انسانی در جامعه از طریق افزایش آگاهی، تسهیل گفتوگوی سازنده و ترویج مسئولیتپذیری اجتماعی» عنوان كرد و بر این نكته تأكید كرد كه رادیو سلامت با بهرهگیری از تجربیات واقعی مردم و ایجاد حس شنیده شدن، تلاش میكند تا دغدغههای زیسته شهروندان را بازتاب دهد و به رسالت خود در قبال سلامت اجتماعی عمل كند.
بهطور كلی، این گفتوگو بر اهمیت توجه به ابعاد نوین سلامت اجتماعی و نقش رادیو بهعنوان یك رسانه تأثیرگذار در تقویت تابآوری و ایجاد حس مسئولیتپذیری در جامعه دلالت دارد. در دنیای پیچیده امروز، رسانههای جمعی باید بهعنوان پلهایی برای ایجاد ارتباطات مؤثر و سازنده میان مردم و نهادها عمل كنند.
