شبكه رادیویی سلامت در 23 سالگی فعالیت خودش، با تمركز بر سه ركن اساسی سلامت جسم، روان و اجتماع رسالتی فراتر از اطلاعرسانی صرف بر عهده داشته بلكه به یك مرجع تخصصی و یك پناهگاه امن برای مخاطبان تبدیل شده است.
گفتوگوهای مفصل با مدیران این شبكه، از جمله شهرام زینالعابدینی، مدیر گروه سلامت اجتماعی، كامبیز نقاش، مدیر گروه سلامت روان و سلامت معنوی و دكتر رضا خواجهای، مدیر گروه بهداشت و تندرستی، نقشه راه جدیدی را ترسیم میكنند كه در آن، رادیو به عنوان ابزاری صمیمی برای مقابله با آشفتگیهای روانی ، مرجع علمی برای آموزش بهداشت مستمر و بستری برای ترمیم سرمایه اجتماعی و اعتماد از دست رفته عمل میكند. این گزارش به تشریح این رویكردهای نوین و محورهایی میپردازد كه رادیو سلامت برای تحقق تعادل بین علم، معنویت و مشاركت اجتماعی در نظر گرفته است.
پناهگاه صوتی آرامش در عصر آشفتگی
كامبیز نقاش، مدیر گروه سلامت روان و سلامت معنوی رادیو سلامت، با تأكید بر تغییرات عمیق روانی جامعه و نیاز روزافزون مردم به احساس تعلق و معنا گفت: یكی از مهمترین نیازهای امروز جامعه، یافتن ارتباطات انسانی عمیق و درك چرایی زندگی است. در دنیایی پرشتاب و پرتنش، رادیو سلامت میتواند با تولید محتوای هدفمند و همدلانه، نقش پناهگاهی شنیداری را در برابر آشفتگی فضای مجازی ایفا كند.
وی با اشاره به ضرورت توازن میان علم و معنویت در برنامههای روانی افزود: انسان موجودی چندبعدی است و برای دستیابی به آرامش پایدار باید میان جنبههای علمی، روانی و معنوی زندگی تعادل برقرار شود. استفاده از مفاهیمی چون خودآگاهی، امید و شكرگزاری كه هم در علم روانشناسی و هم در آموزههای معنوی جای دارند، راهی برای پیوند میان دانش و باورهای روحی جامعه است.
نقاش همچنین بر اهمیت مشاركت جوانان در برنامههای سلامت روان تأكید كرد و گفت: نسل جوان بیشترین درگیری را با مسائل روانی دارد اما در عین حال بیشترین ظرفیت برای تغییر مثبت را نیز داراست. طراحی برنامههایی با محتوای جذاب، استفاده از پلتفرمهای اجتماعی و دعوت جوانان به گفتوگوهای واقعی، میتواند این مشاركت را تقویت كند.
او در بخشی دیگری از سخنان خود افزود: در برابر این فشارها، رادیو با صدای صمیمی گویندگان، محتوای آرامشبخش و روایتهای امیدآفرین، میتواند مأمنی برای آرامش درونی باشد.
نقاش در پایان با اشاره به تغییر نگرش عمومی نسبت به مسائل روانشناختی گفت: امروز جامعه از پنهانكاری و ترس فاصله گرفته و به درك اهمیت گفتگو، خودشناسی و معنا در زیست انسانی نزدیكتر شده است؛ تحولی كه رادیو سلامت در شكلگیری آن سهمی مؤثر دارد.
آموزش شنیداری كلید تغییر رفتار
دكتر رضا خواجهای، قائم مقام شبكه و مدیر گروه بهداشت و تندرستی رادیو سلامت در تشریح رویكرد این گروه برای ارتقای سلامت عمومی، بر چالش كمبود سواد رسانهای در جامعه تأكید كرد و گفت: بسیاری از مردم، ظرفیت آموزشی رسانه، به ویژه رادیو را نادیده میگیرند. رادیو سلامت با قرار دادن آموزش بهداشت و پیشگیری در اولویت، تلاش میكند تا این باور را تغییر داده و خود را به عنوان یك مرجع معتبر معرفی كند.
وی با اشاره به مزیت آموزش شنیداری رادیو، بیان داشت كه ماهیت در دسترس رادیو این امكان را میدهد كه پیامهای بهداشتی در طول فعالیتهای روزمره، مانند رانندگی یا كار، به طور مستمر دریافت شوند و این تكرار، در نهایت به پذیرش رفتارهای سالم منجر میشود.
دكتر خواجهای در ادامه از برنامههای نوین این گروه برای افزایش جذابیت آموزشها خبر داد. وی از جمله این برنامهها به قالبهایی چون مسابقه و برنامههای «مطب مجازی» اشاره كرد كه در آن شنوندگان امكان پرسش مستقیم و دریافت پاسخ آنی از متخصصان را دارند.
مدیر گروه بهداشت و تندرستی رادیو سلامت، اعتماد مخاطبان را وابسته به صحت علمی محتوا دانست و همكاری مستمر با متخصصان برجسته دانشگاهی و نهادهای علمی كشور را ضامن این اعتبار برشمرد.
وی در پایان به نسل جوان پیام داد كه «سلامتی بزرگترین سرمایه و ثروت هر انسان است؛ پس در حفظ و ارتقای آن بكوشیم.»
رادیو ابزار صمیمیت اجتماعی
شهرام زینالعابدینی، مدیر گروه سلامت اجتماعی رادیو سلامت در تشریح مهمترین دغدغههای كنونی جامعه، فرسایش اعتماد نهادی و میانفردی را در صدر نیازهای نیازمند بازتعریف دانست.
وی چهار مؤلفه اصلی سلامت اجتماعی را شامل سرمایه اجتماعی و اعتماد، شمولیت و عدالت شهری، امنیت اجتماعی پایدار و هویت جمعی در فضای شهری برشمرد كه همگی در مواجهه با نابرابریها و آسیبهای نوظهور نیاز به رویكردی جدید دارند.
زینالعابدینی رادیو را ابزاری قدرتمند برای مقابله با گسست اجتماعی معرفی كرد و گفت: صمیمیت ذاتی رادیو، ظرفیت بالایی برای تقویت حس تعلق و مسئولیتپذیری دارد. این امر از طریق برنامههای گفتگومحور، پیگیری مسائل محلی و مهمتر از همه، ایجاد پویشهای اجتماعی عملی محقق میشود تا شهروندان حس كنند صدایشان شنیده شده و در حل مشكلات نقش دارند.
مدیر گروه سلامت اجتماعی رادیو سلامت بر اهمیت نقش نهادهای غیردولتی (NGOها) تأكید كرد و اظهار داشت: تعامل با سازمانهای مدنی در برنامههایی مانند «روی خط خبر» در اولویت است، زیرا رفع معضلات كلان سلامت و اجتماعی بدون مشاركت فعال مردم و ساختارهای مدنی میسر نخواهد بود.
وی مأموریت این گروه را «تقویت كیفیت و تابآوری روابط انسانی در جامعه از طریق افزایش آگاهی، تسهیل گفتوگوی سازنده و ترویج مسئولیتپذیری اجتماعی» توصیف كرد.
