متخصص مغز و اعصاب در گفتگو با رادیو سلامت درباره برخی نشانه ها در جوانان كه احتمال ابتلا به پاركینسون یا بیماری های دیگر عصبی میدهد، توضیح داد.
به گزارش خبرنگار سلامت خبرگزاری فارس به نقل از روابط عمومی رادیو سلامت،فهیمه محقق، متخصص مغز و اعصاب در برنامه «مجله پزشكی» رادیو سلامت درباره انواع لرزش دست و ارتباط آن با بیماری پاركینسون توضیح داد.
متخصص مغز و اعصاب، با اشاره به اینكه لرزش دست میتواند علتهای متفاوتی داشته باشد، گفت: لرزش در حالت استراحت بیشتر با بیماری پاركینسون ارتباط دارد، اما لرزشهایی كه هنگام انجام فعالیت یا حركت ایجاد میشوند، در بسیاری از موارد به دلایل دیگری از جمله زمینه ارثی بروز میكنند و ممكن است از سنین پایین آغاز شوند.
وی با بیان اینكه هر نوع لرزش دست را نمیتوان به بیماری پاركینسون نسبت داد، گفت: لرزش یك علامت پزشكی است كه ممكن است در شرایط مختلف و به دلایل گوناگون ایجاد شود. برای بررسی علت لرزش، پزشك باید زمان بروز، نحوه شروع، شرایط تشدید و علائم همراه با آن را مورد توجه قرار دهد.
محقق افزود: لرزشها از نظر زمان و شرایط بروز به گروههای مختلفی تقسیم میشوند. برخی لرزشها زمانی دیده میشوند كه دست در حالت استراحت قرار دارد. به این نوع لرزش، لرزش استراحت گفته میشود. لرزش استراحت یكی از علائمی است كه میتواند در بیماری پاركینسون مشاهده شود اما تشخیص پاركینسون تنها بر اساس وجود لرزش انجام نمیشود و نیازمند بررسی مجموعهای از علائم و نشانههای عصبی است.
این متخصص مغز و اعصاب تأكید كرد: در بیماری پاركینسون، معمولاً نشانههای دیگری نیز ممكن است همراه لرزش وجود داشته باشد. كند شدن حركات، احساس خشكی و سفتی عضلات، تغییر در راه رفتن، كاهش حركت دستها هنگام راه رفتن و دشواری در انجام حركات ظریف از جمله آنهاست.
محقق ادامه داد: در بیماری پاركینسون، لرزش معمولاً زمانی بیشتر دیده میشود كه اندام در حال استراحت است. ممكن است دست فرد زمانی كه روی پا قرار گرفته یا بدون انجام فعالیت خاصی در كنار بدن قرار دارد، دچار لرزش شود. در برخی موارد نیز این لرزش در یك دست آغاز میشود و بعد از مدتی ممكن است اندام دیگر را هم درگیر كند.
وی تأكید كرد: مشاهده لرزش در دست به تنهایی به معنای ابتلا به پاركینسون نیست. بسیاری از افراد ممكن است در طول زندگی خود دچار لرزش شوند، بدون آنكه به بیماری پاركینسون مبتلا باشند. اضطراب، استرس، خستگی، مصرف برخی داروها، مشكلات تیروئیدی، كاهش قند خون و بعضی بیماریهای عصبی میتوانند باعث ایجاد یا تشدید لرزش شوند.
این متخصص مغز و اعصاب درباره لرزشهایی كه هنگام حركت ایجاد میشوند توضیح داد: نوع دیگری از لرزش وجود دارد كه هنگام انجام فعالیت یا نگه داشتن دست در یك وضعیت خاص بروز میكند. برای مثال ممكن است دست فرد هنگام نوشتن، گرفتن لیوان، استفاده از قاشق، برداشتن وسیله یا نگه داشتن دستها در مقابل بدن دچار لرزش شود. این نوع لرزش، لرزش هنگام حركت یا اكشن ترمور نام دارد.
به گفته محقق، لرزش هنگام حركت معمولاً با لرزش استراحت تفاوت دارد و در بسیاری از موارد میتواند زمینه خانوادگی و ارثی داشته باشد. این نوع لرزش ممكن است از سنین پایینتر آغاز شود و حتی نوجوانان و جوانان را نیز درگیر كند؛ بنابراین اگر نوجوانی هنگام نوشتن یا انجام فعالیتهای دقیق دچار لرزش دست میشود، نباید بلافاصله این علامت را به پاركینسون نسبت داد.
وی افزود: در بسیاری از موارد، لرزشهای ارثی به تدریج در اعضای مختلف خانواده دیده میشوند. ممكن است یكی از والدین، پدربزرگ یا مادربزرگ فرد نیز سابقه لرزش دست داشته باشد. البته وجود سابقه خانوادگی به تنهایی برای تشخیص كافی نیست و بررسی دقیق توسط پزشك ضروری است.
محقق با اشاره به نگرانی خانوادهها درباره لرزش دست نوجوانان گفت: لرزش در این سنین دلایل متعددی دارد و نوع لرزش، زمان بروز و علائم همراه با آن اهمیت زیادی دارد. اگر لرزش فقط در زمان اضطراب یا هیجان دیده شود و با آرام شدن فرد كاهش پیدا كند، ممكن است با استرس و عوامل روانی مرتبط باشد. همچنین در برخی نوجوانان، مصرف نوشیدنیهای حاوی كافئین، كمخوابی و فشارهای درسی میتواند لرزش را بیشتر كند.
متخصص مغز گفت: صرف وجود لرزش در یك نوجوان، بدون وجود علائم دیگری مانند كندی حركت، سفتی عضلات یا اختلال در راه رفتن، معمولاً به تنهایی برای مطرح كردن تشخیص پاركینسون كافی نیست. بیماری پاركینسون بیشتر در سنین بالاتر دیده میشود، هرچند شكلهای زودرس بیماری نیز وجود دارد و تشخیص آن باید توسط متخصص مغز و اعصاب انجام شود.
محقق ادامه داد: اگر لرزش به صورت مداوم وجود داشته باشد، به مرور زمان شدت آن افزایش پیدا كند یا انجام فعالیتهای روزمره مانند نوشتن، غذا خوردن و استفاده از وسایل را دشوار كند، لازم است فرد برای بررسی پزشكی مراجعه كند. پزشك در جریان معاینه، ویژگیهای لرزش را ارزیابی میكند و در صورت نیاز آزمایشها یا بررسیهای تكمیلی را درخواست خواهد كرد.
وی به خانوادهها توصیه كرد: از تفسیر خودسرانه علائم و جستجوی نگرانكننده در منابع غیرتخصصی خودداری كنند. گاهی لرزشهای خفیف و مقطعی، نتیجه اضطراب، خستگی یا عوامل ساده و قابل كنترل هستند. در مقابل، لرزشهای مداوم یا پیشرونده باید جدی گرفته شوند و تحت بررسی پزشكی قرار بگیرند.
این متخصص مغز و اعصاب همچنین بر اهمیت ثبت شرایط بروز لرزش تأكید كرد و گفت: خانوادهها میتوانند زمانهایی را كه لرزش ظاهر میشود، شدت آن، ارتباط آن با فعالیت یا استراحت و وجود یا نبود علائم دیگر یادداشت كنند. این اطلاعات میتواند در روند تشخیص پزشك كمككننده باشد.
به گفته محقق، تفاوت میان لرزش استراحت و لرزش هنگام حركت یكی از نكات مهم در ارزیابی بیماران است. لرزش استراحت ممكن است در بیماری پاركینسون دیده شود، اما لرزش هنگام حركت بیشتر در شرایطی مانند لرزشهای ارثی یا برخی اختلالات دیگر مشاهده میشود. البته تشخیص نهایی به معاینه و بررسی كامل وضعیت فرد بستگی دارد.
وی گفت: نوجوانانی كه دچار لرزش دست هستند نباید بدون بررسی پزشكی دچار نگرانی و ترس شوند. بسیاری از این لرزشها قابل كنترل هستند و ارتباطی با پاركینسون ندارند.
متخصص مغز یادآور شد: با این حال، در صورت تداوم لرزش، افزایش شدت آن، ایجاد اختلال در فعالیتهای روزمره یا همراه شدن با علائمی مانند كندی حركت و خشكی عضلات، مراجعه به متخصص مغز و اعصاب ضروری است.
