«مستند شیمیایی سردشت» از رادیو سلامت روایتی است از ارومیه -سردشت، نخستین شهر جهان كه هفت تیرماه سال 66 در سكوت مجامع جهانی هدف حمله سلاح شیمیایی قرار گرفت، این برنامه امروز از ساعت 9 و 13:45 روی موج اف. ام ردیف 102 مگاهرتز می رود.
به گزارش روابط عمومی رادیو سلامت، شبكه رادیویی سلامت با تدارك «مستند شیمیایی سردشت» از ساعت 9 و 13:45 روی موج اف. ام ردیف 102 مگاهرتز روی آنتن می رود.
7 تیرماه سال 66 هوا آرام بود، آرامشی كه تنها چند دقیقه بعد جای خود را به هراس داد، بمبها كه فرود آمدند، نه صدای انفجارهای مهیب، بلكه بوی تلخ و ناشناختهای شهر را در خود پیچید، بویی كه خیلی زود نفسها را برید و زندگی را از شهروندان گرفت.
عمق این جنایت بشری تا حدی بود كه تنها چند روز بعد از بمباران 109 نفر بلافاصله جان خود را از دست دادند و عدد بیش از پنج هزار نفر در سازمانها بین المللی به عنوان مصدوم شیمیایی سردشت به ثبت رسید.
در آن روز، سردشت نه یك میدان نبرد، بلكه شهری پر از مردم عادی بود؛ زنانی كه در خانه بودند، كودكانی كه در كوچهها بازی میكردند و مردمی كه هیچگاه تصور نمیكردند قربانی سلاحی شوند كه جهان استفاده از آن را ممنوع اعلام كرده بود.
از آن روز تاكنون، 39 سال گذشته است، اما برای بسیاری از جانبازان شیمیایی و خانوادههایشان، زمان هرگز نتوانسته فاصلهای میان دیروز و امروز ایجاد كند. سرفههای مزمن، تنگی نفس، بیماریهای چشمی و پوستی و مراجعات پیدرپی به مراكز درمانی، بخشی از زندگی روزمره مردمی است كه هنوز آثار آن حمله را با خود حمل میكنند.
در طول هشت سال جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، رژیم بعث عراق در بیش از 350 حمله شیمیایی از گاز خردل و انواع گازهای كشنده اعصاب برای نخستین بار در طول تاریخ استفاده كرد؛ در تاریخ 7 و 8 تیرماه 1366، هواپیماهای بمبافكن عراقی با بمبهای شیمیایی به 4 نقطه پرازدحام شهر سردشت حمله كرده هزاران نفر از مردم بیگناه آن شهر و اطراف آن را آماج گازهای كشنده و دهشتناك شیمیایی قرار دادند.
هفتم تیر برای سردشت تنها یادآور بمباران شیمیایی نیست؛ روایت 39 سال زندگی مردمی است كه هنوز با عوارض گاز خردل دستوپنجه نرم میكنند و در كنار زخمهای كهنه، چشمانتظار تحقق وعدههایی ماندهاند كه سالهاست تكرار میشوند.
ویژگی بارز بمباران شیمیایی سردشت در مقایسه با سایر مناطق بمباران شده كشور در طول جنگ تحمیلی این است كه سردشت اولین شهر مسكونی دنیاست كه بعد از جنگ جهانی اول و تصویب كنوانسیونهای منع سلاحهای شیمیایی مورد حمله شیمیایی قرار گرفت و به مراتب بدتر و فاجعه آمیزتر از حلبچه بود زیرا میزان گازهای استفاده شده در این شهرستان فاجعه آمیزتر از حلبچه، هیروشیما و...است.
امروز كه ایران عزیز دو بار مورد تجاوز بی رحمانه مدعیان حقوق بشر قرار گرفته یادآوری این جنایات بشری سند محكمی بر توهم پوچ و توخالی این مدعیان نیز به شمار می رود.
سردشت، نخستین شهر جهان بود كه به طور مستقیم هدف حمله شیمیایی علیه غیرنظامیان قرار گرفت؛ جنایتی كه وجدان جهانی را به چالش كشید، اما برای مردم این شهر، سكوت جامعه جهانی تنها آغاز ماجرا بود، سالها پس از آن نیز، بسیاری از مطالبات درمانی، معیشتی و زیرساختی بازماندگان و خانوادههای آسیبدیده، میان وعدهها و پیچوخمهای اداری معطل ماند.