معاون مركز مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت، در خصوص اعداد و ارقام قند خون كه میتواند نشانه دیابت و پیش دیابت باشد، توضیحاتی داد.
به گزارش روابط عمومی رادیو سلامت، علیرضا مهدوی، با تشریح معیارهای تشخیص دیابت اظهار داشت: قند خون ناشتا در محدوده طبیعی كمتر از 100 میلیگرم در دسیلیتر است. اگر این میزان در دو نوبت آزمایش به 126 یا بالاتر برسد، فرد مبتلا به دیابت محسوب میشود.
وی افزود: در آزمایش تحمل گلوكز خوراكی نیز اگر قند خون دو ساعت پس از مصرف 75 گرم گلوكز به 200 میلیگرم در دسیلیتر یا بیشتر برسد، تشخیص دیابت مطرح میشود. همچنین قند خون ناشتا بین 100 تا 125 و قند دو ساعته بین 140 تا 199، نشاندهنده پیشدیابت است.
مهدوی با هشدار نسبت به كماهمیت شمردن پیشدیابت تصریح كرد: بخشی از افراد دارای اختلال قند خون در سالهای آینده به دیابت مبتلا میشوند. افزون بر این، حتی پیشدیابت نیز میتواند خطر بیماریهای قلبی و عروقی را افزایش دهد؛ بنابراین نباید تا زمان بروز علائم یا عوارض بیماری برای بررسی قند خون صبر كرد.
اصلاح سبك زندگی؛ فرصتی برای جلوگیری از پیشرفت دیابت
معاون مركز مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت با اشاره به تأثیر كاهش وزن و فعالیت بدنی در كنترل دیابت گفت: مطالعات نشان داده است كاهش 3 تا 7 درصدی وزن، همراه با تغذیه مناسب و فعالیت بدنی منظم، میتواند در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 در مراحل اولیه به بهبود قابلتوجه قند خون و حتی فروكش بیماری منجر شود.
وی با اشاره به تأكید فدراسیون بینالمللی دیابت بر اقدام زودهنگام افزود: هدف آن است كه افراد پیش از بروز عوارضی مانند سكته قلبی و مغزی، آسیبهای كلیوی و مشكلات چشمی، از وضعیت سلامت خود آگاه شوند.
مهدوی ادامه داد: بیش از 20 سال است كه در نظام شبكه بهداشت كشور، افراد بالای 30 سال میتوانند با مراجعه به خانههای بهداشت و پایگاههای سلامت، بهصورت رایگان از نظر عوامل خطر بیماریهای قلبی و عروقی، از جمله دیابت، چربی خون و فشار خون غربالگری شوند. افراد دارای نتایج غیرطبیعی نیز برای بررسی بیشتر به پزشك ارجاع داده میشوند.
دیابت بیماری چندعضوی است؛ درمان به مشاركت فعال بیمار نیاز دارد
وی با بیان اینكه كنترل دیابت صرفاً به مصرف دارو محدود نمیشود، اظهار كرد: این بیماری میتواند عروق و اعصاب بخشهای مختلف بدن را درگیر كند و به همین دلیل، مراقبت از بیماران نیازمند همكاری تیمی متشكل از پزشك، پرستار آموزشدهنده، كارشناس تغذیه و سایر متخصصان است.
مهدوی افزود: خود فرد مبتلا مهمترین عضو این تیم درمانی است. آگاهی از نحوه مصرف دارو، اصول تغذیه، فعالیت بدنی، پایش قند خون و شناخت علائم افت قند، نقش تعیینكنندهای در موفقیت درمان دارد.
وی، بررسی دورهای چشم، ارزیابی عملكرد كلیه، وضعیت قلب و عروق و معاینه اعصاب و پاها را از مراقبتهای ضروری بیماران دیابتی دانست و درباره پای دیابتی توضیح داد: كاهش حس پاها و اختلال خونرسانی ممكن است باعث شود فرد متوجه زخمها و آسیبهای این ناحیه نشود. در صورت بیتوجهی، این مشكلات میتوانند به عوارض جدی منجر شوند؛ از این رو معاینه منظم پاها اهمیت زیادی دارد.
تغذیه متعادل و فعالیت بدنی؛ دو ركن اصلی كنترل قند خون
معاون مركز مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت با تأكید بر اینكه افراد مبتلا به دیابت از مصرف هیچ گروه غذایی بهطور مطلق محروم نیستند، گفت: میزان كالری دریافتی و تركیب مواد غذایی باید متناسب با وزن، شرایط جسمی و میزان فعالیت هر فرد تنظیم شود.
وی، مصرف متنوع سبزی و میوه، كاهش روغن و چربی، محدود كردن گوشت قرمز، استفاده از منابع پروتئینی كمچرب مانند ماهی و مرغ و كاهش مصرف نمك را از اصول تغذیه سالم برشمرد.
مهدوی درباره فعالیت بدنی نیز اظهار كرد: توصیه میشود بزرگسالان دستكم 150 دقیقه در هفته فعالیت هوازی منظم داشته باشند و در صورت امكان این میزان را به 300 دقیقه افزایش دهند. انجام فعالیتهای قدرتی نیز در برنامه هفتگی توصیه میشود.
وی تأكید كرد: حتی اگر فرد نتواند به میزان توصیهشده فعالیت كند، تحرك متناسب با توان جسمی او بهتر از بیتحركی است. فعالیت بدنی منظم علاوه بر كمك به كنترل قند خون و بهبود حساسیت بدن به انسولین، در ارتقای سلامت قلبی و عروقی و وضعیت روانی نیز مؤثر است.
هزینههای درمان و عوامل محیطی؛ چالشهای كنترل دیابت
مهدوی با اشاره به نقش عوامل محیطی و اجتماعی در بیماریهای غیرواگیر گفت: آلودگی هوا، خواب نامنظم، استرسهای روزمره و فشارهای اقتصادی و اجتماعی میتوانند بر سلامت متابولیك افراد تأثیر بگذارند.
وی افزود: مشكلات اقتصادی گاهی موجب میشود بیماران برای كاهش هزینهها، مصرف داروهای خود را كم كنند یا درمان را بهدرستی دنبال نكنند؛ در حالی كه قطع یا كاهش خودسرانه دارو میتواند پیامدهای جدی برای سلامت آنان داشته باشد.
معاون مركز مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت در پایان، تشخیص زودهنگام، غربالگری، آموزش مستمر و مشاركت فعال بیماران در روند درمان را از مهمترین راهكارهای پیشگیری از عوارض دیابت دانست و بر ضرورت توجه به این موضوع به مناسبت هفته ملی دیابت تأكید كرد.