عضو شورای عالی نظام پزشكی، با عنوان این مطلب كه دیابت یك هشدار جدی برای نظام سلامت است، خواستار توجه به مقوله پیشگیری و تبدیل آن از شعار به اقدام عملی شد.
به گزارش روابط عمومی رادیو سلامت، یداله سهرابی، به تشریح ابعاد مختلف بیماری دیابت، ضرورت پیشگیری، تشخیص زودهنگام و نقش مردم و نظام سلامت در كنترل این بیماری پرداخت و گفت: دیابت امروز یكی از مهمترین چالشهای نظام سلامت در كشور و جهان است. وقتی اعلام میشود بیش از 14 درصد مردم به دیابت مبتلا هستند و حدود 25 درصد نیز در معرض خطر ابتلا قرار دارند، باید این آمار را بهعنوان یك هشدار جدی تلقی كنیم.
وی افزود: نكته مهم این است كه دیابت صرفاً یك بیماری با افزایش قندخون نیست، بلكه در صورت كنترل نامناسب میتواند عوارض گستردهای بر قلب و عروق، كلیهها، چشمها، سیستم عصبی و كیفیت زندگی افراد داشته باشد.
سهرابی ادامه داد: نگرانی اصلی ما فقط بیماران فعلی نیستند، بلكه جمعیت بزرگی از افراد در معرض خطر نیز وجود دارند كه اگر اقدامات پیشگیرانه به موقع انجام نشود، ممكن است در سالهای آینده به جمعیت بیماران دیابتی در كشور اضافه شوند.
وی در خصوص دلایل افزایش شیوع دیابت، گفت: تغییر سبك زندگی یكی از مهمترین عوامل شیوع این بیماری است. به طوری كه؛ كمتحركی، مصرف بیش از اندازه مواد غذایی پركالری، قندهای ساده، نوشیدنیهای شیرین، اضافهوزن و چاقی از عوامل مؤثر در افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع دو هستند. امروزه بسیاری از افراد به دلیل شرایط شغلی و زندگی شهری، فعالیت بدنی كافی ندارند، از طرف دیگر، الگوی تغذیه در خانوادهها نیز تغییر كرده است.
عضو شورای عالی نظام پزشكی تاكید كرد: باید توجه داشته باشیم كه پیشگیری از دیابت از خانواده، مدرسه، محیط كار و جامعه آغاز میشود و نمیتوان تمامی مسئولیت آن را صرفاً بر عهده مراكز درمانی گذاشت.
وی در واكنش به نقش وزارت بهداشت و نظام مراقبتهای بهداشتی در كنترل دیابت، گفت: تأكید رئیسجمهور بر اهمیت پیشگیری و همچنین توجه وزارت بهداشت و معاونت بهداشتی به موضوع دیابت، نشان دهنده ضرورت حركت جدیتر به سمت نظام سلامت پیشگیرانه است. انتظار ما این است كه برنامههای پیشگیری از دیابت با جدیت، استمرار و پوشش گستردهتری اجرا شوند.
سهرابی افزود: شناسایی افراد در معرض خطر، غربالگری و تشخیص زودهنگام، آموزش عمومی، تقویت مراقبتهای اولیه سلامت، دسترسی آسان به خدمات بهداشتی و پیگیری منظم بیماران باید در اولویت قرار گیرد. در این مسیر، خانههای بهداشت، مراكز خدمات جامع سلامت، پزشكان خانواده، پزشكان عمومی و متخصصان نقش بسیار مهمی دارند.
رئیس نظام پزشكی نوشهر، به نقش مردم در پیشگیری از دیابت، اشاره كرد و گفت: خوشبختانه بخش قابل توجهی از خطر ابتلا به دیابت نوع دو با اصلاح سبك زندگی قابل كاهش است.
سهرابی در ادامه به طرح چند توصیه اساسی پرداخت و افزود: داشتن فعالیت بدنی منظم و پرهیز از كمتحركی؛ كاهش مصرف قند، شیرینی، نوشابه و نوشیدنیهای شیرین؛ استفاده بیشتر از سبزیجات، حبوبات، غلات كامل و مواد غذایی سالم؛ كنترل وزن و پیشگیری از چاقی، به ویژه چاقی شكمی؛ انجام آزمایشهای لازم و بررسی دورهای قندخون، به خصوص در افراد دارای سابقه خانوادگی دیابت یا سایر عوامل خطر؛ و در نهایت، پرهیز از خوددرمانی و مراجعه منظم به پزشك؛ مهم ترین نكاتی است كه برای كنترل دیابت باید در پیش بگیریم.
عضو شورای عالی نظام پزشكی اظهار داشت: نكته مهم این است كه دیابت در مراحل اولیه ممكن است علامت مشخصی نداشته باشد؛ بنابراین نباید منتظر بروز علائم بمانیم.
وی در پاسخ به این سئوال كه آیا صرفاً توصیه به تغذیه سالم و ورزش برای كنترل دیابت كافی است یا خیر، گفت: خیر. اگرچه تغذیه سالم و فعالیت بدنی پایههای اصلی پیشگیری هستند، اما مسئله دیابت ابعاد اجتماعی و اقتصادی نیز دارد. وقتی از مردم انتظار داریم غذای سالم مصرف كنند، باید امكان دسترسی اقتصادی و آسان به مواد غذایی سالم نیز فراهم باشد. وقتی از مردم میخواهیم فعالیت بدنی داشته باشند، باید فضاهای عمومی، پاركها، مسیرهای پیادهروی و امكانات ورزشی در دسترس آنان قرار گیرد. همچنین آموزش سلامت باید از دوران كودكی آغاز شود و مدارس، رسانهها، شهرداریها، سازمانهای مردمنهاد و نهادهای مرتبط در این زمینه مشاركت داشته باشند.
سهرابی اضافه كرد: پیشگیری زمانی موفق خواهد بود كه سیاستهای سلامت با سیاستهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی هماهنگ شوند.
وی در خصوص مسئولیت سازمان نظام پزشكی در مواجهه با دیابت در كشور، گفت: سازمان نظام پزشكی به عنوان یكی از نهادهای مهم جامعه پزشكی، میتواند در ارتقای آگاهی عمومی، ترویج فرهنگ پیشگیری، آموزش جامعه و تقویت ارتباط میان جامعه پزشكی و مردم نقش مؤثری ایفا كند. ما معتقدیم پزشك فقط مسئول درمان بیماری نیست؛ بلكه در آموزش، پیشگیری و ارتقای سلامت جامعه نیز مسئولیت حرفهای و اجتماعی دارد.
رئیس نظام پزشكی نوشهر ادامه داد: در شهرستان نوشهر نیز باید از ظرفیت پزشكان، مراكز درمانی، مراكز بهداشتی، داروخانهها و سایر گروههای سلامت برای افزایش آگاهی مردم و شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر استفاده شود.
سهرابی گفت: درخواست من از مسئولان این است كه دیابت را باید یك اولویت جدی در سیاستگذاری سلامت كشور بدانیم. سرمایهگذاری در پیشگیری، غربالگری و آموزش، در بلندمدت میتواند از تحمیل هزینههای سنگین درمان و عوارض این بیماری به خانوادهها و نظام سلامت جلوگیری كند. از وزارت بهداشت و معاونت بهداشتی انتظار داریم برنامههای پیشگیری و كنترل دیابت را با تأمین منابع كافی، تقویت نظام مراقبتهای اولیه و مشاركت مؤثر بخش خصوصی و جامعه پزشكی دنبال كنند.
وی در پایان با عنوان این مطلب كه سلامت سرمایهای نیست كه بتوان آن را به زمان دیگری موكول كرد، افزود: دیابت در بسیاری از موارد قابل پیشگیری و در صورت تشخیص به موقع قابل كنترل است. در همین حال، پیشگیری از دیابت فقط وظیفه وزارت بهداشت یا پزشكان نیست، بلكه یك مسئولیت همگانی است. باید از درمانمحوری صرف فاصله بگیریم و به سمت جامعهای حركت كنیم كه در آن سلامت، تغذیه مناسب، تحرك بدنی و پیشگیری از بیماریها به بخشی از فرهنگ زندگی مردم تبدیل شود.