متخصص فیزیوتراپی با تأكید بر نقش فعالیت بدنی، تمرینات قدرتی و اصلاح سبك زندگی در پیشگیری از مشكلات اسكلتی ـ عضلانی، گفت: سلامت جسمی مدیران و كاركنان باید به عنوان یكی از اركان سلامت سازمانی مورد توجه قرار گیرد.
به گزارش روابط عمومی رادیو سلامت، فیزیوتراپی به عنوان یكی از ستونهای اصلی توانبخشی، نقشی حیاتی در مسیر بهبود بیماران ایفا میكند. این رشته تخصصی، فراتر از درمانهای ساده، با ارزیابی دقیق ساختارهای اسكلتی-عضلانی و عصبی، راهكارهایی هدفمند برای بازیابی عملكرد فیزیكی ارائه میدهد.
پس از آسیب یا جراحی، بدن بهطور طبیعی فرآیند ترمیم را آغاز میكند؛ اما اگر این فرآیند تحت كنترل و با حركات اصلاحی هدایت نشود، بافتهای نرم ممكن است دچار چسبندگی، كوتاهی یا ضعف شوند.
علاوه بر جنبههای فیزیكی، فیزیوتراپی تأثیر روانی عمیقی دارد. بیمار با مشاهده پیشرفت تدریجی در حركت و كاهش درد، انگیزه بیشتری برای ادامه مسیر درمان پیدا میكند. در حقیقت، فیزیوتراپی با تبدیل «ناتوانی» به «توانایی»، استقلال فرد را به او بازمیگرداند.
در دنیای كم تحرك امروز و ماشینی شدن بسیاری امور، نشستن طولانیمدت پشت میز، یكی از بزرگترین تهدیدها برای سلامت ستون فقرات و سیستم اسكلتی-عضلانی در عصر مدرن است.
ستون فقرات انسان برای تحرك طراحی شده، نه برای تحملِ ساعتها فشارِ ثابت در وضعیت خمیده. نشستن نادرست، فشار وارد بر دیسكهای بینمهرهای را بهشدت افزایش داده و منجر به تغییر شكل ستون فقرات، دردهای مزمن گردن، كمر و گرفتگیهای عضلانی میشود.
حتی با بهترین صندلی، نشستن ثابت «سم» است. قانون طلایی، تحرك در فواصل زمانی كوتاه است. هر 45 تا 60 دقیقه، حداقل 5 دقیقه از جای خود بلند شوید، راه بروید و حركات كششی ملایم برای گردن، شانهها و ستون فقرات انجام دهید. این كار باعث بهبود گردش خون، تغذیه بهتر دیسكها و رفع انقباض عضلات میشود.
به یاد داشته باشید كه بهترین وضعیت نشستن، «وضعیت بعدی» شماست؛ پس همواره وضعیت خود را تغییر دهید و اجازه ندهید بدن در یك حالت ثابت خشك شود.
ایمان كمالی حكیم، فیزیوتراپیست اظهار كرد: فیزیوتراپی تنها محدود به درمان درد و آسیبهای جسمانی نیست، بلكه نقشی مهم در آموزش، پیشگیری، ارتقای كیفیت زندگی و كمك به حفظ توانمندی افراد در محیطهای كاری دارد.
وی با اشاره به شرایط كاری مدیران و كاركنان در سازمانها افزود: ساعات طولانی نشستن، جلسات متعدد، كمتحركی، فشارهای روانی و سبك زندگی كمفعالیت، از عوامل افزایشدهنده مشكلاتی مانند كمردرد و گردندرد هستند و توجه به سلامت جسمی باید بخشی از فرهنگ سازمانی باشد.
كمالی حكیم با ارائه یك برنامه عملی برای افراد پرمشغله، خاطرنشان كرد: حتی در برنامههای كاری فشرده نیز میتوان با تغییرات ساده، سطح فعالیت بدنی را افزایش داد؛ از جمله 5 روز در هفته، روزانه 30 دقیقه پیادهروی تند، 2 روز در هفته 20 تا 30 دقیقه تمرینات قدرتی، استفاده از پله به جای آسانسور در بخشی از روز، پارك كردن خودرو كمی دورتر از محل جلسات، راه رفتن هنگام تماسهای تلفنی و انجام تمرینات مقاومتی با وزن بدن مانند شنا و بارفیكس در حد توان.
وی با تأكید بر اینكه تنها انجام حركات كششی برای سلامت ستون فقرات كافی نیست، گفت: بسیاری از افراد هنگام بروز گردندرد یا كمردرد تنها به حركات كششی روی میآورند، در حالی كه عضلات بدن برای حمایت از ستون فقرات به قدرت، هماهنگی و استقامت نیاز دارند.
این فیزیوتراپیست ادامه داد: عضلات لگن، تنه، شكم، پشت، شانه و گردن نقش مهمی در كنترل حركات و كاهش فشارهای وارد بر بدن دارند و تمرینات قدرتی الزاماً به معنای بدنسازی سنگین نیست؛ بلكه تمرین با وزن بدن، كشهای ورزشی، دمبل سبك و تمرینات كنترل حركتی نیز میتوانند مؤثر باشند.
كمالی حكیم همچنین درباره مراجعه زودهنگام برای تصویربرداریهایی مانند MRI هشدار داد و گفت: مشاهده واژههایی مانند دیسك، بیرونزدگی یا تغییرات فرسایشی در تصاویر پزشكی همیشه به معنای علت اصلی درد نیست. تصمیم درمان باید بر اساس معاینه تخصصی، علائم، عملكرد فرد و روند بیماری گرفته شود، نه صرفاً بر اساس تصاویر.
وی افزود: درد را نباید نادیده گرفت، اما نباید آن را به یك عامل ترس و نگرانی دائمی تبدیل كرد. بسیاری از دردهای كمر و گردن با آموزش، اصلاح فعالیتها، برنامه تمرینی مناسب و درمانهای محافظهكارانه قابل كنترل هستند؛ با این حال دردهای مداوم، انتشار درد به دست یا پا، بیحسی، ضعف یا تأثیرگذاری بر خواب و فعالیتهای روزمره نیازمند ارزیابی تخصصی توسط فیزیوتراپیست است.
كمالی حكیم با اشاره به اهمیت عوامل روانی و اجتماعی در تجربه درد، بیان كرد: دردهای اسكلتی ـ عضلانی همیشه فقط ناشی از مشكلات مكانیكی نیستند؛ استرس، كمخوابی، اضطراب، فشار كاری، اضافه وزن و بیتحركی میتوانند شدت درد را افزایش دهند یا روند بهبود را كند كنند.
وی تأكید كرد: مدیران و كاركنان برای عملكرد مؤثر، به بدن سالم، ذهن متمركز و انرژی پایدار نیاز دارند و سلامت فردی باید به یك ارزش سازمانی تبدیل شود.
این متخصص فیزیوتراپی پیشنهاد كرد سازمانها با اقداماتی مانند كوتاهتر كردن جلسات طولانی، ایجاد فرصتهای كوتاه برای حركت در طول روز كاری، بهبود شرایط ارگونومیك محیط كار، آموزش پیشگیری از آسیبهای اسكلتی ـ عضلانی و توجه جدی به مشكلات جسمی كاركنان، فرهنگ سلامت را در محیط كاری تقویت كنند.
وی خاطرنشان كرد: سرمایهگذاری بر سلامت كاركنان و مدیران، در نهایت به افزایش بهرهوری، كاهش غیبتهای ناشی از بیماری و ارتقای كیفیت عملكرد سازمانها منجر خواهد شد.
