متخصصان علوم اعصاب هشدار میدهند كه فراموشی همواره نشانه آلزایمر یا زوال عقل نیست، اما میتواند زنگ خطری برای سلامت مغز باشد.
به گزارش روابط عمومی رادیو سلامت، فراموشیِ گاهبهگاه معمولا جای نگرانی ندارد. كمبود خواب، استرس، ضربه مغزی، كمبود ویتامینها، افزایش سن، مصرف الكل یا داروها از دلایل رایج آن هستند اما اگر این مشكلات تدریجا بیشتر شوند یا بر زندگی روزمره تاثیر بگذارند، باید بررسی شوند. مثل وقتی كه فرد قرارهای مهم را فراموش میكند، در مكانهای آشنا گم میشود یا در انجام دادن كارهای روزانه دچار مشكل است، باید جدی گرفته شود. در واقع قاعده كلی این است كه اگر حافظه بر كیفیت زندگی، روابط یا استقلال فرد اثر گذاشت، باید به پزشك مراجعه كرد.
گرچه همه انواع فراموشی قابل درمان نیستند اما برای حفظ و تقویت عملكرد مغز راهكارهای موثری وجود دارد:
ورزش كنید
ورزش فقط برای بدن نیست، بلكه برای مغز هم حیاتی است. مطالعه سال 2022 نشان داد فعالیتهای هوازی مانند پیادهروی، شنا یا دوچرخهسواری جریان خون مغز را افزایش میدهد، رشد نورونهای تازه را تحریك و ارتباطات عصبی را تقویت میكند.
مغزتان را تغذیه كنید
رژیم غذایی سرشار از میوه، سبزی، غلات كامل، پروتئین بدون چربی و اسیدهای چرب امگا-3 از سلامت مغز حمایت میكند و رژیم مدیترانهای به طور ویژه با كاهش خطر آلزایمر مرتبط است. كاهش مصرف غذاهای فرآوریشده و قندهای ساده نیز از حافظه محافظت میكند.
كنترل استرس
استرس مزمن سطح هورمون كورتیزول را بالا میبرد؛ هورمونی كه میتواند به هیپوكامپ، مركز حافظه مغز، آسیب بزند. تكنیكهایی مانند مدیتیشن یا مراقبه ذهنآگاهی، تمرین تنفس عمیق و آرامسازی میتوانند موثر باشند.
تمركز آگاهانه
یكی از دلایل اصلی فراموشی این است كه هنگام یادگیری، توجه كافی نداریم. تمركز بهتر هنگام یادگیری میتواند به شكلگیری حافظه كمك كند.
استفاده از تكرار هوشمند
تكرار فاصلهدار اطلاعات باعث تقویت انعطافپذیری عصبی مغز میشود. بهجای تكرار مداوم در یك بازه كوتاه، اطلاعات را با فاصلههای زمانی یادآوری كنید (مثلا پس از یك دقیقه، 10 دقیقه یا نیم ساعت). این روش بهویژه در یادگیری مطالب درسی موثرتر از مطالعه فشرده است.
خواب را در اولویت بگذارید
خواب برای تثبیت حافظه حیاتی است. در طول خواب، مغز خاطرات كوتاهمدت را به حافظه بلندمدت تبدیل میكند، در حالی كه كمخوابی یا بینظمی خواب این فرایند را مختل میكند. متخصصان توصیه میكنند هر شب 7 تا 8 ساعت خواب باكیفیت و منظم داشته باشید.
ذهنتان را به چالش بكشید
مغز هم مانند عضله با تمرین، قویتر میشود. یادگیری زبان جدید، نواختن موسیقی، حل جدول یا انجام دادن كارهای ذهنی پیچیده به تقویت شبكههای حافظه كمك میكند.
تقویت ارتباطات اجتماعی
روابط اجتماعی قوی مغز را فعال و انعطافپذیر نگه میدارد. حضور در جمع، گفتوگو و فعالیتهای گروهی با بهبود سلامت شناختی مرتبط است.
