چرا مغز انسان با سرعتهای متفاوت فكر میكند؟
مغز انسان همواره در حال فعالیت است؛ از واكنشهای آنی به موقعیتهای خطرناك گرفته تا پردازشهای آهستهتری مانند درك معنا، خاطرات و تصمیمگیری.
پژوهش جدیدی از مركز سلامت راتگرز نشان میدهد كه مغز چگونه این سیگنالهای سریع و كند را با یكدیگر تركیب میكند تا تفكر و رفتار انسان شكل بگیرد. نتایج این تحقیق بهتازگی در نشریه علمی Nature Communications منتشر شده است.
دانشمندان میگویند بخشهای مختلف مغز بهگونهای برنامهریزی شدهاند كه اطلاعات را در بازههای زمانی متفاوت پردازش كنند. برخی نواحی تقریباً بلافاصله واكنش نشان میدهند، در حالی كه بخشهای دیگر برای تحلیل جزئیات به زمان بیشتری نیاز دارند. پژوهشگران این الگوهای زمانی را «مقیاسهای زمانی ذاتی نورونی» مینامند.
دكتر لیندن پاركس، نویسنده ارشد این مطالعه و استادیار روانپزشكی در مؤسسه سلامت مغز دانشگاه راتگرز در نیوجرسی، میگوید: «برای اینكه بتوانیم از طریق عمل بر محیط اطراف خود تأثیر بگذاریم، مغز ما باید اطلاعاتی را كه در مقیاسهای زمانی مختلف پردازش شدهاند، با هم تركیب كند.»
برای درك بهتر این سازوكار، پژوهشگران اسكنهای دقیق مغزی 960 نفر را تحلیل كردند. آنها نحوه اتصال نواحی مختلف مغز را ترسیم كرده و سپس با استفاده از مدلهای ریاضی بررسی كردند كه اطلاعات چگونه در طول زمان در این شبكهها جریان مییابد.
نتایج نشان داد كه نحوه توزیع پردازش اطلاعات در سراسر مغز، نقش مهمی در توانایی مغز برای جابهجایی میان الگوهای مختلف فعالیت دارد؛ الگوهایی كه مستقیماً با رفتار انسان در ارتباطاند.
همچنین مشخص شد كه این سازماندهی مغزی از فردی به فرد دیگر متفاوت است. تفاوت در سرعت پردازش اطلاعات در مغز میتواند توضیح دهد كه چرا افراد از نظر تواناییهای شناختی با یكدیگر تفاوت دارند.
پژوهشگران دریافتند این الگوهای مغزی با عوامل ژنتیكی و ویژگیهای سلولی بافت مغز نیز ارتباط دارند. مشاهده الگوهای مشابه در مغز موشها نشان میدهد كه این سازوكار احتمالاً در گونههای دیگر نیز مشترك است.
به گفته پاركس: «افرادی كه سیمكشی مغزشان هماهنگی بهتری با نحوه پردازش سریع و كند اطلاعات در نواحی مختلف دارد، معمولاً از ظرفیت شناختی بالاتری برخوردارند.»
این تیم پژوهشی در گام بعدی قصد دارد بررسی كند كه اختلال در این شبكههای مغزی چگونه میتواند در بروز بیماریهایی مانند اسكیزوفرنی، اختلال دوقطبی و افسردگی نقش داشته باشد.
