بلافاصله پس از دور كردن از منبع خطر، محل سوختگی را با آب خنك و نه یخ! به مدت حداقل 10 تا 20 دقیقه شستوشو دهید.
به گزارش روابط عمومی رادیو سلامت، سوختگی یكی از شایعترین حوادث خانگی و محیطی است كه دانشِ امدادرسانی اولیه در دقایق نخست، میتواند مرز میان بهبودی سریع یا آسیبهای جبرانناپذیر باشد.
در این گزارش، گامهای عملی و حیاتی برای مواجهه با مصدومین سوختگی را مرور میكنیم.
قطع منبع خطر و توقف آسیب
نخستین و مهمترین قدم، دور كردن مصدوم از منبع حرارت، جریان برق یا مواد شیمیایی است. اگر لباس فرد در حال سوختن است، از قانون ساده اما نجاتبخش «بایست، بخواب و بغلت» استفاده كنید تا شعلهها خاموش شوند. دقت كنید كه سراسیمه دویدن فرد، تنها باعث شعلهورتر شدن آتش میشود.
خنكسازی؛ گام طلایی درمان
بلافاصله پس از دور كردن از منبع خطر، محل سوختگی را با آب خنك (و نه یخ!) به مدت حداقل 10 تا 20 دقیقه شستوشو دهید. این اقدام نه تنها درد را تسكین میدهد، بلكه از نفوذ گرما به لایههای عمقی پوست جلوگیری میكند. پس از آن، وسایل تنگ مانند انگشتر، ساعت یا لباسهای منقبض را از بدن خارج كنید؛ البته تأكید میشود اگر لباسی به پوست چسبیده است، هرگز سعی در جدا كردن آن نداشته باشید.
پانسمان صحیح و كنترل شوك
برای جلوگیری از عفونت كه جدیترین تهدید در سوختگی است، محل آسیبدیده را به آرامی و بدون فشار با یك گاز استریل یا پارچهای كاملاً تمیز بپوشانید. در صورت بروز علائم شوك، مصدوم را بخوابانید و اگر آسیب دیگری ندارد، پاهای او را كمیبالاتر نگه دارید.
حفظ آرامش روانی فرد و تنها نگذاشتن او در این شرایط بسیار حائز اهمیت است.
خط قرمزها؛ آنچه نباید انجام داد
استفاده از باورهای غلط سنتی مانند مالیدن خمیردندان، روغن، ماست یا كره روی سوختگی، نه تنها كمكی نمیكند بلكه باعث تجمع باكتری و عفونت شدید میشود. همچنین از گذاشتن مستقیم یخ روی پوست (كه باعث سوختگی با یخ میشود)،
تركاندن تاولها و استفاده خودسرانه از پمادها پیش از معاینه پزشك جداً خودداری كنید.
چه زمانی مراجعه به اورژانس الزامی است؟
اگر وسعت سوختگی بیشتر از كف دست فرد است، یا در نواحی حساس مانند صورت، دست، پا و ناحیه تناسلی رخ داده، مراجعه فوری به مراكز درمانی ضروری است.
همچنین سوختگیهای ناشی از برق، مواد شیمیایی و سوختگیهای عمیق (با ظاهر سفید یا سیاه) نیاز به مداخله فوری پزشكی دارند.
